হাজো অসমৰ কামৰূপ জিলাৰ এখন প্ৰাচীন আৰু পবিত্ৰ স্থান, য’ত হিন্দু, মুছলমান আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মাৱলম্বীসকলে মিলি ধৰ্মীয় সমন্বয়ৰ এক অনন্য উদাহৰণ দেখুৱায়। ইয়াত অৱস্থিত হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ (হিন্দুসকলৰ বাবে বিষ্ণুৰ অৱতাৰ হয়গ্ৰীৱৰ উদ্দেশ্যে), পোৱা মক্কা (মুছলমানসকলৰ বাবে প্ৰাৰ্থনাস্থলী) আৰু বৌদ্ধসকলৰ তীৰ্থস্থানৰ বাবে পৰিচিত। কিন্তু হাজোৰ আটাইতকৈ অনন্য আৰু আকৰ্ষণীয় উৎসৱ হ’ল চৰাই পূজা বা চৰাই উৎসৱ (Bird Festival), যিটো প্ৰতি বছৰে দুৰ্গা পূজাৰ দশমী তিথিত (বিজয়া দশমী) অনুষ্ঠিত হয়।
চৰাই পূজাৰ ইতিহাস আৰু কিংবদন্তি-
- এই পূজাৰ মূল কাহিনী জড়িত হৈ আছে নৰকাসুৰ নামৰ ৰজাৰ সৈতে। পৌৰাণিক কথা অনুসৰি, নৰকাসুৰে পৃথিৱীত অত্যাচাৰ চলাইছিল আৰু তেওঁক বধ কৰিবলৈ ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণই তেওঁৰ পত্নী সত্যভামাক লৈ যুদ্ধ কৰিছিল। যুদ্ধত নৰকাসুৰৰ মৃত্যু হ’ল যদিও তেওঁৰ আত্মাই ক্ষমা বিচাৰি কৃষ্ণৰ ওচৰত আহিল। কৃষ্ণই তেওঁক বৰ দিলে যে, প্ৰতি বছৰে দুৰ্গা পূজাৰ দশমীত চৰাইৰ ৰূপত আহি মানুহে যি খাদ্য আগবঢ়াব, সেইটো গ্ৰহণ কৰি মোক্ষ লাভ কৰিব।
- আন এটা কিংবদন্তি অনুসৰি, নৰকাসুৰৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ আত্মা চৰাইৰ ৰূপত হাজোৰ আপুনৰুৱা পাহাৰত (হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰৰ ওচৰত) আহি উপস্থিত হয় আৰু মানুহে আগবঢ়োৱা খাদ্য গ্ৰহণ কৰে।
পূজাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰু অনুষ্ঠান-
- সময়: দুৰ্গা পূজাৰ বিজয়া দশমীৰ দিনা, সাধাৰণতে অক্টোবৰ মাহত।
- স্থান: হাজোৰ আপুনৰুৱা পাহাৰৰ চাৰিওফালে, মূলতঃ হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰৰ প্ৰাঙ্গণত।
- প্ৰস্তুতি:-
- ভক্তসকলে চাল, ডাল, নাৰিকলৰ টুকুৰা, ফল-মূল, মিঠাই আদিৰে থাল সজাই লয়।
- এই খাদ্যবোৰ চৰাইৰ বাবে বিশেষভাৱে প্ৰস্তুত কৰা হয়।
- মূল অনুষ্ঠান:
- হাজাৰ হাজাৰ কাউৰী (Crow), কপৌ, ময়না আদি চৰাই পাহাৰৰ পৰা নামি আহে।
- ভক্তসকলে থালত থোৱা খাদ্য চৰাইবোৰে একেলগে খাবলৈ আৰম্ভ কৰে। এই দৃশ্য অত্যন্ত বিস্ময়কৰ—চৰাইবোৰে মানুহৰ ভয় নোহোৱাকৈ খাদ্য গ্ৰহণ কৰে।
- কিছুমানে বিশ্বাস কৰে যে, যিমান বেছি চৰাই খাদ্য গ্ৰহণ কৰে, সিমানেই পূজা সফল হয় আৰু নৰকাসুৰৰ আত্মাই শান্তি লাভ কৰে।
- অন্যান্য কাৰ্য্য:
- মন্দিৰত বিশেষ পূজা-অৰ্চনা, ভাগৱত পাঠ, নাম-প্ৰসংগ অনুষ্ঠিত হয়।
- হাজাৰ হাজাৰ ভক্তৰ সমাগম হয়, য’ত স্থানীয় লোকৰ লগতে দূৰ-দূৰণিৰ পৰা অহা পৰ্যটকো থাকে।
বিশেষত্ব আৰু গুৰুত্ব
- ধৰ্মীয় সমন্বয়: হিন্দুসকলৰ বাবে ই নৰকাসুৰৰ মোক্ষৰ উৎসৱ, আনহাতে অন্য ধৰ্মাৱলম্বীসকলেও ইয়াত অংশগ্ৰহণ কৰে।
- পৰিৱেশ সচেতনতা: চৰাইক খাদ্য প্ৰদানৰ জৰিয়তে প্ৰকৃতিৰ সৈতে সংযোগ আৰু পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ বাৰ্তা দিয়ে।
- পৰ্যটন: এই উৎসৱৰ বাবে হাজোত পৰ্যটকৰ ভিৰ হয়, যিয়ে স্থানীয় অৰ্থনীতিক সহায় কৰে।
চৰাই পূজা কেৱল এটা ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান নহয়, বৰঞ্চ মানৱ-প্ৰকৃতিৰ মিলনৰ প্ৰতীক। হাজোৰ এই অনন্য উৎসৱে অসমৰ সংস্কৃতিৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু সমন্বয়ৰ এক জ্বলন্ত উদাহৰণ হিচাপে পৰিচিত।
