কেন্দ্ৰৰ নিৰ্দেশক লৈ এক বৃহৎ ৰাজনৈতিক বিবাদ

সঞ্চাৰ সাথী (Sanchar Saathi) হৈছে ভাৰত চৰকাৰৰ টেলিকম বিভাগৰ (Department of Telecommunications – DoT) অধীনত চলোৱা এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্টেল আৰু মোবাইল এপ। ইয়াক ২০২৩ চনৰ মে’ মাহত আৰম্ভ কৰা হৈছিল যাতে মোবাইল ব্যৱহাৰকাৰীসকলক সুৰক্ষিত কৰি ৰখা হয় আৰু ডিজিটেল জালিয়াতিৰ পৰা মুক্তি দিয়া হয়। অসমৰ দৰে এক বহু ভাষিক আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ ৰাজ্যত এই পৰ্টেল বিশেষভাৱে উপকাৰী হৈ উঠিছে, কাৰণ ম’বাইল ফোনৰ ব্যৱহাৰ অতি বৃদ্ধি পাইছে আৰু সমান্তৰালভাৱে জালিয়াতিৰ ঘটনাও বাঢ়িছে।
ভাৰতত প্ৰতি বছৰে লাখ লাখ মোবাইল ফোন হেৰাই যায় বা চুৰি হয়, আৰু ইয়াৰ ফলত জালিয়াতিৰ ঘটনা বাঢ়ে। উদাহৰণস্বৰূপে, চুৰি হোৱা ফোন ব্যৱহাৰ কৰি স্পেম কল, ফিছিং মেছেজ বা আনকি বেংক একাউণ্টৰ জালিয়াতি কৰা হয়। এই সমস্যাৰ সমাধানৰ বাবে চৰকাৰে CEIR (Central Equipment Identity Register) নামৰ এক কেন্দ্ৰীয় তথ্যভঁৰাল সৃষ্টি কৰিছে, যাৰ জৰিয়তে হেৰাই যোৱা বা চুৰি হোৱা ফোনৰ IMEI নম্বৰ ব্লক কৰা হয়। সঞ্চাৰ সাথী এই CEIRৰ সৈতে সংযুক্ত আৰু ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে:
মোবাইল ব্যৱহাৰকাৰীৰ সুৰক্ষা: হেৰাই যোৱা ফোন ব্লক কৰি জালিয়াতি ৰোধ কৰা।
সচেতনতা বৃদ্ধি: স্পেম কল আৰু মেছেজৰ বিষয়ে জানিব পৰা।
সহজ প্ৰৱেশ: এটা ছাইটত সকলো সেৱা উপলব্ধ কৰা।
সঞ্চাৰ সাথী পৰ্টেল (www.sancharsaathi.gov.in) (www.sancharsaathi.gov.in)ত তিনিটা প্ৰধান মডিউল আছে:
CEIR (Central Equipment Identity Register):
কি কৰে? হেৰাই যোৱা বা চুৰি হোৱা মোবাইল ফোনৰ IMEI নম্বৰ ব্লক কৰে। ব্লক হোৱা ফোন কোনো নেটৱৰ্কত কাম নকৰে, যাৰ ফলত চোৰে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰে।
কেনেকৈ ব্যৱহাৰ কৰিব?
পৰ্টেলত লগইন কৰক (মোবাইল নম্বৰ আৰু OTPৰ জৰিয়তে)।
ফোন হেৰাই যোৱাৰ তথ্য দিয়ক: IMEI নম্বৰ (ডায়েল কৰি *#06# টিপি পাব), পুলিচৰ FIR কপি আপলোড কৰক, আৰু বিকল্প নম্বৰ দিয়ক।
২৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰত ফোন ব্লক হয়। যদি ফোন উদ্ধাৰ হয়, তেন্তে আনব্লক কৰিব পাৰি।
অসমত উদাহৰণ: গুৱাহাটীত ২০২৪ত ৫,০০০তকৈয়ো অধিক ফোন CEIRৰ জৰিয়তে ব্লক কৰা হৈছে (চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি)।
TAFCOP (Telecom Analytics for Fraud Management and Consumer Protection):
কি কৰে? আপোনাৰ নামত কিমান ছিম কাৰ্ড সক্ৰিয় আছে তাৰ তথ্য দিয়ে। যদি অজ্ঞাত ছিম থাকে, তেন্তে ব্লক কৰিব পাৰি।
কেনেকৈ ব্যৱহাৰ কৰিব? পৰ্টেলত নম্বৰ দি OTP যাচনি কৰক। লিষ্টত অতিৰিক্ত ছিম দেখিলে ‘Report’ কৰক। ৩০ দিনৰ ভিতৰত টেলিকম অপাৰেটৰে ব্লক কৰিব।
উপকাৰিতা: জালিয়াতিৰ জৰিয়তে আনৰ নামত ছিম লোৱা ৰোধ কৰে। অসমত KYC জালিয়াতিৰ ঘটনা বেছি, এই সেৱাই সহায় কৰে।
চক্ৰব্যূহ (Chakravyuh):
কি কৰে?: স্পেম কল আৰু মেছেজৰ বিষয়ে ৰিপ’ৰ্ট কৰিব পাৰি আৰু ইয়াৰ উৎস চিনাক্ত কৰিব পাৰি।
কেনেকৈ ব্যৱহাৰ কৰিব?: ভন্দ Ehren কলৰ নম্বৰ বা মেছেজৰ বিষয়ে ৰিপ’ৰ্ট কৰক। চৰকাৰে টেলিকম কোম্পানীক নিৰ্দেশ দিয়ে ব্লক কৰিবলৈ।
অসমত প্ৰভাৱ: ২০২৪ত লাখ লাখ স্পেম কল ৰিপ’ৰ্ট হৈছে, যাৰ ফলত ফ্ৰড কমিছে।
অসমত সঞ্চাৰ সাথীৰ জৰিয়তে ২০২৩-২০২৫ৰ ভিতৰত ১০,০০০তকৈয়ো অধিক ফোন উদ্ধাৰ হৈছে বা ব্লক হৈছে (DoTৰ তথ্য)। গ্ৰাম্য অঞ্চলত যেনে ধুবুৰী, কাৰ্বি আংলংত পুলিচৰ সৈতে সহযোগিতাত কেম্পেইন চলোৱা হৈছে। অসমীয়া ভাষাত এপ আৰু ৱেবছাইট উপলব্ধ হোৱাৰ ফলত স্থানীয় লোকে সহজে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।
সফলতাৰ উদাহৰণ: ২০২৪ত শিৱসাগৰত এগৰাকী ব্যক্তিৰ চুৰি হোৱা ফোন CEIRৰ জৰিয়তে ব্লক কৰি পুলিচে উদ্ধাৰ কৰে।
ইণ্টাৰনেটৰ অভাৱত গ্ৰাম্য লোকে অসুবিধা পায়, কিন্তু হেল্পলাইন ১৪৪২২ আৰু CSC কেন্দ্ৰই সহায় কৰে।
কেনেকৈ আৰম্ভ কৰিব?
ৱেবছাইট: www.sancharsaathi.gov.in ভিজিট কৰক।
এপ: Google Play Store বা App Storeৰ পৰা ‘Sanchar Saathi’ ডাউনলোড কৰক।
হেল্পলাইন: ১৪৪২২ত কল কৰক বা পুলিচৰ সৈতে যোগাযোগ কৰক।
প্ৰয়োজনীয় নথি: Aadhaar, FIR কপি, IMEI নম্বৰ।
সঞ্চাৰ সাথী কেৱল এটা পৰ্টেল নহয়, ই ডিজিটেল ভাৰতৰ এক শক্তিশালী অস্ত্ৰ। অসমৰ দৰে ৰাজ্যত ইয়ে মোবাইল ব্যৱহাৰকাৰীক সুৰক্ষিত কৰি অৰ্থনৈতিক ক্ষতি ৰোধ কৰিছে। প্ৰতিগৰাকীয়ে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰি নিজকে সচেতন কৰক আৰু জালিয়াতিৰ পৰা মুক্ত থাকক। ভৱিষ্যতে AI আৰু অধিক ভাষিক সমৰ্থন যোগ হ’লে ই আৰু শক্তিশালী হ’ব। সঞ্চাৰ সাথীৰ জৰিয়তে আমি সকলোৱে এক সুৰক্ষিত ডিজিটেল অসম গঢ়িব পাৰোঁ!

ভাৰতত নিৰ্মিত বা আমদানি কৰা সকলো হেণ্ডছেটতে মোবাইল ফোন নিৰ্মাতাসকলে সঞ্চাৰ সাথী এপ ইনষ্টল কৰিব লাগিব বুলি কেন্দ্ৰৰ নিৰ্দেশক লৈ এক বৃহৎ ৰাজনৈতিক বিবাদৰ সৃষ্টি হৈছে। চৰকাৰে কয় যে এই পদক্ষেপৰ উদ্দেশ্য হৈছে নাগৰিকসকলক চাইবাৰ জালিয়াতিৰ পৰা ৰক্ষা কৰা আৰু হেৰুৱা ফোন উদ্ধাৰত সহায় কৰা। কংগ্ৰেছ আৰু বিৰোধী অন্যান্য দলসমূহে অৱশ্যে এয়া ৰাজ্যিক চোৰাংচোৱাগিৰিৰ দিশত এক পদক্ষেপ বুলি অভিযোগ উত্থাপন কৰি এই নিৰ্দেশনা শীঘ্ৰে প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ দাবী জনাইছে।সঞ্চাৰ সাথী হৈছে কেন্দ্ৰৰ ডিজিটেল সুৰক্ষা পদক্ষেপ যিয়ে এটা মোবাইল এপ আৰু ইয়াৰ ৱেব পৰ্টেলৰ জৰিয়তে কেইবাটাও নাগৰিককেন্দ্ৰিক সেৱা আগবঢ়ায়। ইয়াৰ ভিতৰত চক্ষু নামৰ এটা বৈশিষ্ট্যৰ জৰিয়তে ফোন ব্যৱহাৰকাৰীয়ে সন্দেহযুক্ত চাইবাৰ জালিয়াতিৰ খবৰ দিব পাৰে। সঞ্চাৰ সাথী ৱেবছাইটৰ মতে, এনে সক্ৰিয় প্ৰতিবেদনে দূৰসংযোগ বিভাগক চাইবাৰ অপৰাধ আৰু আৰ্থিক জালিয়াতিৰ বাবে টেলিকম সম্পদৰ অপব্যৱহাৰ ৰোধ কৰাত সহায় কৰে। বাণিজ্যিক স্পেম কল ৰিপৰ্ট কৰিবলৈও চাক্ষু ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।সঞ্চাৰ সাথী ৱেবছাইটত আৰু কোৱা হৈছে যে চাক্ষুৱে ব্যৱহাৰকাৰীক ক্ষতিকাৰক ৱেব লিংক আৰু প্ৰৱঞ্চনামূলক যোগাযোগৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ সক্ষম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে ফিছিং লিংক, ডিভাইচ ক্ল’নিঙৰ চেষ্টা আৰু এছএমএছ, আৰচিএছ, আইমেছেজ আৰু হোৱাটছএপ আৰু টেলিগ্ৰামৰ দৰে ছ’চিয়েল মিডিয়া প্লেটফৰ্মৰ জৰিয়তে প্ৰেৰণ কৰা অন্যান্য মেলৱেৰ। এপটো বাধ্যতামূলকভাৱে ইনষ্টল কৰাৰ সন্দৰ্ভত কেন্দ্ৰই ফোন নিৰ্মাতাসকলৰ প্ৰতি কৰা নিৰ্দেশনাই সংসদৰ চলি থকা শীতকালীন অধিৱেশনৰ সময়ত বিৰোধীৰ পৰা ব্যাপক সমালোচনা আৰু উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে। কেইবাটাও পক্ষই মানুহৰ ওপৰত গোপনীয়তা ভংগ আৰু চোৱাচিতাৰ দাবী উত্থাপন কৰিছে।কংগ্ৰেছ নেত্ৰী তথা সাংসদ প্ৰিয়ংকা গান্ধীয়ে দাবী কৰে যে সঞ্চাৰ সাথী হৈছে নাগৰিকৰ গোপনীয়তাৰ অধিকাৰক প্ৰভাৱিত কৰা এটা স্নুপিং এপ।”এইটো এটা স্নুপিং এপ। ই হাস্যকৰ। নাগৰিকৰ গোপনীয়তাৰ অধিকাৰ আছে। প্ৰত্যেকৰে গোপনীয়তাৰ অধিকাৰ থাকিব লাগিব পৰিয়াল, বন্ধু-বান্ধৱীলৈ বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিবলৈ, চৰকাৰে সকলো নাচাই, তেওঁলোকে এই দেশখনক প্ৰতিটো ৰূপতে একনায়কত্ববাদলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছে। সংসদ চলি থকা নাই কাৰণ চৰকাৰে কোনো কথা ক’বলৈ অস্বীকাৰ কৰিছে। বিৰোধীক দোষাৰোপ কৰাটো অতি সহজ… ইয়াৰ মাজত এটা অতি মিহি ৰেখা আছে।” প্ৰৱঞ্চনাৰ ৰিপৰ্ট দিয়া আৰু ভাৰতৰ প্ৰতিজন নাগৰিকে নিজৰ ফোনত কি কৰি আছে সেয়া চোৱা।ইউ বি টিৰ ৰাজ্যসভাৰ সাংসদ প্ৰিয়ংকা চতুৰ্বেদীয়ে কয় যে এই পদক্ষেপ কেৱল বিগ বছ শৈলীৰ চোৱাচিতাৰ আন এক পদক্ষেপ। ব্যক্তিগত ফোনত প্ৰৱেশৰ এনে প্ৰশ্নবোধক প্ৰচেষ্টাৰ বিৰোধিতা আৰু প্ৰতিবাদ কৰা হ’ব বুলিও কয় ছানীয়ে আৰু যদিহে আই টি মন্ত্ৰালয়ে অভিযোগ নিৰাময়ৰ শক্তিশালী ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ পৰিৱৰ্তে চোৱাচিতা ব্যৱস্থা সৃষ্টি কৰিব পাৰে বুলি বিশ্বাস কৰে তেন্তে প্ৰতিৰোধৰ বাবে সাজু হোৱা উচিত।