অজান দেশলৈ গুচি গʼল বিশিষ্ট বাঁহী বাদক দীপক শৰ্মা

জুবিন গাৰ্গৰ মৃ/ত্যুৰ এমাহ উকলি যোৱাৰ পিছতেই অসমীয়াৰ হিয়া খন উদং কৰি অজান দেশলৈ গুচি গʼল বিশিষ্ট বাঁহী বাদক দীপক শৰ্মা। জুবিন গাৰ্গে কৈছিল,-

“অসমত প্রভাত শৰ্মাৰ পাছতে বাঁহীৰ ক্ষেত্ৰত অহা নামটো হ’ল দীপক। বাঁহৰ এটা বাঁহীৰে দীপকে পৃথিৱী জয় কৰিছে। সংগ্রামশীল জীৱনটোৰ দীপক মোৰ একান্ত সংগী। আমি সংগীতৰ এই সংগ্ৰামৰ আৰম্ভণিতে মুম্বাইত একেলগে আছিলোঁ। আমি যিটো চৌহদত আছিলোঁ- অসমৰ সংগীত সাধকসকল, সেই চৌহদটোৰ নাম আছিল ‘ইউনিটি কম্পাউণ্ড’। দীপক আৰু মোৰ ভাৰাঘৰটোৰ মালিকজনৰ নাম আছিল জোলিয়েট ৰড্ৰিক। তেওঁ আমাক খুবেই মৰম কৰিছিল। মোৰ দৰে দীপকো ক’বলৈ গ’লে অন্তৰেৰে ব’হেমিয়ান। মোৰ ‘এন্ধাৰ হ’ব নোৱাৰোঁ’ গীতটোত দীপকে প্রথম বাঁহী বজাইছিল। মোৰ ‘বাঁহী’ এলবামলৈকে দীপকে মোৰ গানবোৰত বাঁহী সংগত কৰিছিল। দীপকৰ সেই প্রতিভা আৰু দক্ষতাত মোৰ সন্দেহ নাছিল, আছিল ভালপোৱা আৰু সন্মান। আমি বহু নদী, বহু সাগৰ পাৰ হৈছোঁ আৰু সেইবোৰ ঠাইলৈ অসমক লৈ গৈছোঁ। বহু কাহিনী, ঘটনা, বহু আড্ডা, বহু মৰম, বহু খং, বহু সৃষ্টি দীপকৰ সৈতে জড়িত হৈ আছে। মই দীপকক আজিও যেনেদৰে ভালপাওঁ, দীপকেও আজিলৈকে মোক সিমানেই ভাল পায়।’’

অসমৰ বাঁহীৰ মহান বাদকদীপক শৰ্মা (১৯৬৮–২০২৫), অসমৰ এক বিখ্যাত বাঁহী বাদক আৰু সংগীত সৃষ্টিকৰ্তা আছিল, যাৰ মধুৰ সুৰে অসমীয়া লোকসংগীত আৰু শাস্ত্ৰীয় সংগীতক এক নতুন উচ্চতালৈ নিছিল। তেওঁৰ বাঁহীৰ সুৰে অসমৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য্যক প্ৰতিফলিত কৰিছিল, আৰু তেওঁক পাণ্ডব প্ৰসিদ্ধ বাঁহী বাদক পণ্ডিত হৰিপ্ৰসাদ চৌৰসীয়াৰ শিষ্য হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল। দীপক শৰ্মাৰ জীৱন এটা সাধাৰণ গাঁৱৰ পৰা ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তৰ্জাতিক মঞ্চলৈ প্ৰসাৰিত হোৱা প্ৰতিভাৰ কাহিনী, যি কাহিনী ২০২৫ চনৰ নৱেম্বৰ মাহৰ ৩ তাৰিখে চেন্নাইত দীৰ্ঘদিন ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ থকাৰ কাৰণে শেষ হৈ গ’ল। তেওঁৰ মৃত্যুৱে অসমৰ সাংস্কৃতিক জগতক শোকাহত কৰিছে।

দীপক শৰ্মাই ১৯৬৮ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ৩০ তাৰিখে নলবাৰী জিলাৰ পানীগাঁও গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰে। তেওঁৰ পিতৃ-পৰিবাৰত কোনো সাংগীতীয় পৰম্পৰা নাছিল, কিন্তু পাঁচ বছৰ বয়সীয়া দীপক যেতিয়া ৰেডিঅ’ত বাঁহীৰ ৰেকিটেল শুনি সেই মধুৰ সুৰত মোহিত হয়, সেয়াই তেওঁৰ সংগীত জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈ পৰে। গাঁৱৰ সাধাৰণ পৰিৱেশত ডাঙৰ হোৱা দীপকে পিতৃৰ অসন্মতিটো সংগীতৰ পথত অগ্ৰসৰ হয়। ১৯৮৪ চনত উচ্চ মাধ্যমিক পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হোৱাৰ পিছত তেওঁ অসমৰ প্ৰখ্যাত বাঁহী বাদক প্ৰভাত শৰ্মাৰ শিষ্যতী হয়। পিছত কলকাতাত দেবু বৰুৱাৰ ওচৰত প্ৰশিক্ষণ লয়। ১৮ বছৰ বয়সীয়া হৈ তেওঁ অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ’ (এআইআৰ)- গুৱাহাটীৰ বিহি-হাই গ্ৰেড শিল্পী হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত যথেষ্ট প্ৰথম মাস্টাৰ্ছ ডিগ্ৰী (ইণ্ষ্ট্ৰুমেণ্টেল মিউজিকত) অৰ্জন কৰাৰ গৌৰৱ তেওঁৰ আছিল। দীপকৰ সংগীত জীৱনৰ সবাতোকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্ত আহিছে ১৯৯৩ চনত, যেতিয়া গুৱাহাটীৰ ডন ব’ছকো বিদ্যালয়ত স্পিক মেকে নেচনেল ক’নভেঞ্চনত তেওঁ পাণ্ডব হৰিপ্ৰসাদ চৌৰসীয়াৰ সৈতে সাক্ষত হয়। চৌৰসীয়াৰ নিজস্ব ৰচিত ধুনত তেওঁৰ অসাধাৰণ প্ৰদৰ্শনে মহান সংগীতজ্ঞক মোহিত কৰে। এই মুহূৰ্তৰ পৰা দীপক মুম্বাইলৈ গৈ চৌৰসীয়াৰ শিষ্য হিচাপে প্ৰশিক্ষণ লয়, আৰু তেওঁৰ শৈলীত গুৰুৰ চাপ স্পষ্টভাৱে পোৱা যায়। এই গুৰু-শিষ্যৰ সম্পৰ্কই দীপকক এজন সম্পূৰ্ণ বাদকলৈ পৰিণত কৰে। ১৯৮৭ চনত এটা কলেজ অনুষ্ঠানত তেওঁৰ প্ৰথম প্ৰদৰ্শন কৰে। পিছত তেওঁ ৰাষ্ট্ৰীয় যুৱ মহোৎসৱ (নতুন দিল্লী), ইণ্টাৰ-ভাৰ্চিচি যুৱ মহোৎসৱ (ৱাৰাণসী), আখিল ভাৰতীয় সংগীত প্ৰতিযোগিতা (ইলাহাবাদ)ত স্বৰ্ণ পদক আৰু অসম সংগীত সম্মেলন (গুৱাহাটী)ত ৰূপৰ পদক লাভ কৰে। তেওঁ এআইআৰ আৰু দূৰদৰ্শনত নিয়মীয়া প্ৰদৰ্শন দিছিল, আৰু মিনাক্ষী শেষাধৰীৰ নৃত্য অনুষ্ঠানত সহযোগিতা কৰিছিল। আন্তৰ্জাতিক মঞ্চতো তেওঁৰ প্ৰভাৱ পৰিল, যেনে—ইণ্ডিয়ান কাউণ্চিল ফৰ কালচাৰেল ৰিলেচন (আইচচিচৰ)ৰ দ্বাৰা দক্ষিণ আফ্রিকা, সেচেলছ, মৌৰিচিয়াছ আৰু ৰিয়ুনিয়ন দ্বীপত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ ৫০ বছৰীয়া অনুষ্ঠান উদযাপনত অংশগ্ৰহণ (১৯৯৮)। পিছত স্পেইন, ডেনমাৰ্ক আৰু জাৰ্মানীত সফল প্ৰদৰ্শন দিয়ে, য’ত তেওঁ দণ্ডায়মান উচ্চাঙ্গন লাভ কৰে। সংগীত সমালোচকসকলে তেওঁক চৌৰসীয়াৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল।

দীপক কেৱল বাদক নাছিল, তেওঁ এক সৃষ্টিকৰ্তাও আছিল। মুম্বাইত থাকোতে তেওঁ জি টিভিৰ দুটা ধাৰাবাহিক কৰ্ম আৰু ৱাজিৰৰ বাবে সংগীত ৰচনা কৰে। চাৰ প্লাছৰ কেলিড’ছক’পৰ পটভূমি সংগীতত বাঁহী বাজাইছে। চলচ্চিত্ৰ কশিশ (জীতু-তপনৰ সৈতে) আৰু আশিক হৈ তো দিলবৰ (জয়ন্ত পাঠকৰ সৈতে)ত সংগীত দিছে। দূৰদৰ্শনৰ ৰিপ’ৰ্টাৰ ধাৰাবাহিকতো তেওঁৰ অৱদান আছে। আশা ভোঁছলে, অনুপ জলোটা, কুমাৰ শানু আদি গায়কসকলৰ গীতত তেওঁৰ বাঁহী শুনা যায়। সাই পৰঞ্জপেৰ সাজ চলচ্চিত্ৰত তিনিটা গীতৰ সংগীত ৰচনা কৰে আৰু নাটক মেৰি বিউই মেৰি চৰকাৰতো কাম কৰে। তেওঁৰ তিনিটা এলবামৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ বিয়’ণ্ড দি হৰাইজন। জীৱনৰ শেষ সময়ত দীপক শৰ্মা স্বাস্থ্যৰ সমস্যাৰ সৈতে যুঁজি আছিল। ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁ গুৱাহাটীৰ নেমকেয়াৰ হস্পিটালত চিকিত্সাধীন আছিল, আৰু সেই সময়তো তেওঁ অমিতাভ বৰুৱাৰ সৈতে বাঁহী ডুয়েট প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। কিন্তু দীৰ্ঘ ৰোগৰ কাৰণে ২০২৫ চনৰ নৱেম্বৰ মাহৰ ৩ তাৰিখত চেন্নাইত তেওঁ মৃত্যুবৰণ কৰে। এই সংবাদে অসমৰ সংগীত জগতক শোকাহত কৰিছে। দীপক শৰ্মাৰ জীৱনেই দেখুৱাই দিলে যে সংগীতৰ পথত সাধাৰণ পটভূমিৰ পৰাও মহানত্ব লাভ কৰিব পাৰি। তেওঁৰ বাঁহীৰ সুৰে শাস্ত্ৰীয় আৰু লোক সংগীতৰ সংমিশ্ৰণ ঘটাইছিল, আৰু যুৱ প্ৰজন্মক শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত কৰিবলৈ তেওঁ আধুনিক চিন্তাৰ সৈতে ঐতিহ্যক যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। তেওঁৰ মৃত্যুত অসমীয়া সংগীতত এটা যুগৰ অৱসান ঘটিছে, কিন্তু তেওঁৰ সুৰসমূহ চিৰকাল অমৰ হৈ থাকিব।